Cách tính diện tích xây dựng để dự toán: Sàn, móng, mái (11/2026)

Nhiều gia chủ gặp tình huống nhà chỉ có 180m² sàn nhưng báo giá lại nhân đến 250m². Sự chênh lệch này có thể đến từ cách quy đổi móng, mái, sân thượng, ban công và các hạng mục khác theo thỏa thuận hợp đồng.

Bài viết giải thích các loại diện tích và đưa một công thức tính thử. Đây là phương pháp so sánh báo giá, không phải bộ hệ số bắt buộc do Nhà nước áp dụng cho mọi nhà ở riêng lẻ.

Diện tích đất, diện tích sàn sử dụng và diện tích tính giá theo hợp đồng là ba khái niệm khác nhau; không dùng hệ số quy đổi của một nhà thầu để khẳng định tất cả báo giá đều phải theo.

1. Ba khái niệm diện tích dễ nhầm nhất

Diện tích thửa đất thể hiện phạm vi quyền sử dụng theo giấy tờ. Diện tích xây dựng mặt bằng thể hiện phần đất được bố trí công trình. Diện tích sàn là tổng diện tích từng tầng theo cách tính, còn diện tích quy đổi báo giá có thể cộng thêm phần móng, mái hoặc hạng mục theo thỏa thuận.

Đất 100m² nhưng chỉ xây 80m² một tầng thì lấy 80m² làm đầu vào tính sàn tầng đó, không dùng 100m² mặc định. Điều kiện quy hoạch, lùi nhà và sân vườn phải được xác định trước.

  • Đất là diện tích thửa, không đồng nghĩa diện tích xây.
  • Sàn dùng theo bản vẽ từng tầng.
  • Quy đổi báo giá phải có công thức ghi trong hợp đồng.

2. Tính phần móng ra sao?

Móng đơn, móng băng, móng cọc hoặc giải pháp nền đặc biệt có khối lượng và chi phí khác nhau. Một số nhà thầu dùng hệ số quy đổi trên diện tích tầng trệt; số khác tính theo khối lượng thực tế hoặc báo giá riêng cọc, đào đất.

Không nên chốt móng theo một 'hệ số trên internet'. Cần kỹ sư kết cấu chọn phương án theo khảo sát và tải trọng. Để so hai báo giá, ghi rõ có tính trùng chi phí cọc hoặc phần móng trong cả hai phương pháp hay không.

  • Làm rõ loại móng và phần xử lý nền.
  • Kiểm tra cọc, ép cọc có báo riêng không.
  • Không dùng hệ số để bỏ qua dự toán kết cấu.

3. Tính mái bê tông, mái tôn, mái ngói có giống nhau?

Mỗi loại mái có cấu tạo khác nhau: mái bằng bê tông, mái dốc lợp tôn hoặc ngói có hệ thống chống thấm, cách nhiệt và khung đỡ khác nhau. Vì vậy hệ số mái trong đơn giá nhân m² có thể khác theo nhà thầu và chi tiết thiết kế.

Nếu có mái che sân thượng, tum thang, sân phơi, giếng trời hoặc ban công, hãy xác định từng phần tính tiền theo cấu tạo thực tế, không gộp tất cả vào 'mái' rồi áp một tỷ lệ tùy ý.

  • Ghi hình thức mái và diện tích từng phần.
  • Phân biệt mái che với sàn sân thượng.
  • Kiểm tra phần thoát nước và chống thấm.

4. Công thức tham khảo cho nhà hai tầng

Ở ví dụ, một nhà hai tầng có 90m² sàn mỗi tầng: tổng sàn 180m². Giả định móng quy đổi 50% và mái quy đổi 30% diện tích tầng trệt, cộng thêm 45m² và 27m², được 252m² tính giá.

Với đơn giá minh họa 6,5 triệu đồng/m² quy đổi, kết quả là 1.638 triệu đồng trước dự phòng. Nếu chọn hệ số móng và mái khác, phải thay lại công thức. Đây không phải bảng giá được KTHL cam kết.

  • 90 × 2 = 180m² sàn.
  • 90 × 50% = 45m² móng quy đổi; 90 × 30% = 27m² mái.
  • 180 + 45 + 27 = 252m² tổng quy đổi ví dụ.

5. Kiểm tra bảng quy đổi của nhà thầu

Một bảng tốt phải thể hiện diện tích thực, tỷ lệ quy đổi, diện tích tính tiền và diễn giải phạm vi cho từng hạng mục. Nếu nhà thầu ghi 250m² mà không có bảng phân rã, gia chủ không thể biết đó là số đo, hệ số hay ước lượng.

Kiểm tra kỹ hạng mục giá theo khối lượng riêng: móng cọc, tầng hầm, tường rào, sân hoặc mái che. Nếu đã tính trong m² nhưng vẫn thêm một dòng tiền riêng, cần yêu cầu giải thích để tránh tính hai lần.

  • Yêu cầu đo đạc và giải thích diện tích.
  • Ghi rõ hạng mục cộng thêm và hạng mục bị loại trừ.
  • Không so đơn giá trước khi so cùng phương pháp tính diện tích.

6. Khi nào chuyển sang dự toán bóc tách khối lượng?

Trong giai đoạn đầu, phương pháp diện tích hữu ích để định khung vốn. Khi có thiết kế kỹ thuật, dự toán khối lượng giúp xác định phần bê tông, thép, tường, ốp lát, sơn, cửa, điện nước và thiết bị cụ thể.

Thông tư 36/2026/TT-BXD là nguồn tham khảo về phương pháp quản lý chi phí đầu tư xây dựng. Đối với nhà ở gia đình, một bảng tính chi tiết theo thiết kế và giá vật tư thực tế thường có giá trị ra quyết định hơn nhiều so với một hệ số chung.

  • Thiết kế càng rõ, dự toán theo khối lượng càng hữu ích.
  • Giữ cả bản quy đổi sơ bộ và bảng bóc tách để đối chiếu.
  • Cập nhật đơn giá vật tư theo thời điểm chuẩn bị thi công.

Ví dụ 90m²/tầng × 2 tầng

Số liệu chỉ là giả định minh họa, không phải báo giá KTHL.

  • Mỗi tầng đúng 90m²; đây là một giả định kỹ thuật.
  • Móng 50%, mái 30% là tỷ lệ minh họa.
  • Đơn giá 6,5 triệu đồng/m² chỉ để làm phép tính.
Hạng mụcCách tínhKết quả
Tổng sàn90 × 2180m²
Móng quy đổi90 × 0,545m²
Mái quy đổi90 × 0,327m²
Tổng tính giá180 + 45 + 27252m²
Chi phí thử252 × 6,5 triệu1.638 triệu đồng

Phải thay hệ số, đơn giá và phạm vi theo hợp đồng; con số ví dụ không phải báo giá KTHL.

Câu hỏi thường gặp

Diện tích xây dựng để tính tiền có bằng diện tích sàn không?

Không nhất thiết. Hợp đồng có thể quy đổi móng, mái và hạng mục khác theo phương pháp đã thống nhất.

Hệ số móng 50% có bắt buộc không?

Không. Đây là một giả định để làm phép tính, không phải tỷ lệ pháp luật bắt buộc.

Cách tránh bị tính trùng móng mái?

Đối chiếu bảng diện tích quy đổi với những hạng mục đang được báo riêng theo khối lượng.

Nguồn tham khảo

  1. Thông tư 36/2026/TT-BXD – xác định và quản lý chi phí đầu tư xây dựng
  2. Viện Kinh tế xây dựng – thông tin công bố giá VLXD Hà Nội
  3. Quyết định 68/2026/QĐ-UBND Hà Nội về công bố giá vật liệu

Xem tất cả 93 bài hướng dẫn chi phí xây nhà