So sánh 3 báo giá nhà thầu: 12 điểm cần kiểm tra trước khi chọn

Khi nhận ba báo giá xây nhà, nhiều chủ nhà sắp xếp theo đơn giá/m² tăng dần và chọn mức thấp nhất. Cách này dễ sai nếu một báo giá chưa gồm móng, vật tư hoàn thiện hoặc có diện tích quy đổi khác hai bên còn lại.

Bài viết cung cấp 12 điểm kiểm tra giúp đưa ba báo giá về cùng phạm vi, cùng bản vẽ và cùng tiêu chuẩn vật tư. Ví dụ chênh lệch chỉ minh họa cơ chế so sánh, không nhận xét về một nhà thầu cụ thể.

Chọn nhà thầu theo tổng giá chuẩn hóa, phạm vi bàn giao và khả năng quản lý chất lượng, không theo một đơn giá quảng cáo.

1. Nhóm 1: bốn tiêu chí về đầu vào và phạm vi

Bốn câu hỏi đầu tiên là: (1) hai bên dùng đúng một bộ bản vẽ? (2) diện tích sàn và quy đổi có giống nhau? (3) móng, mái, sân, tầng hầm tính cách nào? (4) các hạng mục ngoài gói được ghi đủ? Nếu chưa thống nhất bốn điểm này, phép so đơn giá rất dễ sai.

Yêu cầu từng nhà thầu trả lời bằng phụ lục không chỉ bằng lời nói. Các hạng mục bị loại trừ nhưng chắc chắn cần làm phải được ghi ngân sách riêng để thấy tổng vốn thực.

  • Dùng cùng bản vẽ và bản cập nhật cuối.
  • Đối chiếu bảng hệ số và khối lượng.
  • Bổ sung chi phí ngoài gói có căn cứ.

2. Nhóm 2: ba tiêu chí về vật tư và thiết bị

Ba điểm tiếp theo: (5) có bảng vật tư có quy cách? (6) chủng loại cửa, gạch, sơn, thiết bị vệ sinh có giới hạn giá? (7) phần điện nước và thiết bị được mô tả rõ? Một báo giá ghi 'vật tư cao cấp' mà không có mã sẽ khó nghiệm thu.

Để so công bằng, nên thống nhất cấu hình hoặc quy chuẩn tương đương và ghi giá nâng cấp. Không được so gói vật tư trung bình với gói có nhiều thiết bị tốt hơn rồi kết luận giá chênh do lợi nhuận.

  • Ghi mã, quy cách hoặc tiêu chuẩn tương đương.
  • Tách nâng cấp tự chọn ra khỏi gói cơ sở.
  • Kiểm tra trách nhiệm cung cấp và bảo quản vật tư.

3. Nhóm 3: tiến độ, nghiệm thu và quản lý phát sinh

Ba tiêu chí nữa: (8) tiến độ kèm biện pháp thi công hợp lý? (9) thanh toán theo mốc nghiệm thu? (10) phát sinh có quy trình báo, duyệt và định giá? Đơn giá ban đầu thấp không đảm bảo không phát sinh về sau.

Kiểm tra an toàn công trường, trách nhiệm điều phối và nhật ký nghiệm thu. Hợp đồng càng nhiều mục mơ hồ thì rủi ro tranh chấp càng lớn, nhất là giai đoạn hoàn thiện.

  • Ràng mốc thanh toán với nghiệm thu.
  • Chỉ thi công phát sinh sau khi được duyệt.
  • Ghi đầu mối phụ trách và cách báo cáo tiến độ.

4. Nhóm 4: bảo hành và nghĩa vụ tài chính

Hai tiêu chí cuối: (11) bảo hành, xử lý lỗi và tài liệu bàn giao có rõ không? (12) các khoản thuế, phí, vận chuyển, hoàn trả mặt bằng đã gồm chưa? Những điểm này ảnh hưởng tổng tiền và trách nhiệm sau bàn giao.

Không nên mặc định giá chào bao gồm VAT hoặc nội thất, sân vườn. Nếu bất kỳ khoản nào chưa rõ, yêu cầu nhà thầu đánh dấu 'chưa xác định', không tự điền bằng 0.

  • Kiểm tra điều khoản bảo hành theo hạng mục.
  • Rà thuế, phí và điều kiện phát sinh.
  • Yêu cầu danh sách hồ sơ bàn giao cuối.

5. Ví dụ đơn giá thấp nhưng diện tích quy đổi cao

Giả sử nhà thầu A báo 6 triệu/m² trên 250m² quy đổi, tổng 1.500 triệu. Nhà thầu B báo 6,5 triệu/m² trên 220m² quy đổi, tổng 1.430 triệu. Đơn giá B cao hơn nhưng tổng cơ sở thấp hơn 70 triệu.

Phép tính chưa chứng minh B tốt hơn: diện tích có thể khác do phạm vi, vật tư hoặc thiết kế khác. Cần điều chỉnh cùng diện tích, công việc và tiêu chuẩn trước khi chọn.

  • Không so 6 với 6,5 khi m² tính giá khác nhau.
  • Tách phần việc bị loại trừ.
  • So các điều khoản phát sinh và bảo hành.

6. Cách tổ chức buổi làm rõ báo giá

Gửi danh sách câu hỏi giống nhau cho ba đơn vị, yêu cầu xác nhận lại giá và phạm vi sau buổi làm rõ. Lập bảng 'đạt/không đạt/cần làm rõ' để ra quyết định có cơ sở, thay vì chỉ chấm một số tiền.

Nếu một đơn vị không thể giải thích vật tư, kết cấu hay điều kiện nghiệm thu, nên coi đó là rủi ro cần xử lý trước khi ký. KTHL có thể hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ thiết kế đồng nhất để các báo giá dễ so hơn.

  • Lưu phiên bản báo giá cuối và bảng so sánh.
  • Chốt cùng bảng vật tư và phạm vi.
  • Không ký khi các khoản quan trọng vẫn mơ hồ.

Ví dụ vì sao so đơn giá/m² dễ sai

Số liệu chỉ là giả định minh họa, không phải báo giá KTHL.

  • A và B là nhà thầu giả định, không tồn tại như báo giá thực.
  • Hai cách tính diện tích có thể khác phạm vi nên cần chuẩn hóa trước khi chọn.
  • Không đánh giá năng lực hay chất lượng nhà thầu từ kết quả toán học.
Hạng mụcCách tínhKết quả
Nhà thầu A250m² × 6 triệu1.500 triệu đồng
Nhà thầu B220m² × 6,5 triệu1.430 triệu đồng
Chênh lệch cơ sở1.500 − 1.43070 triệu đồng
Mức vật tư và loại trừCần đưa về cùng phạm viChưa so sánh được
Quyết định lựa chọnSau khi chuẩn hóaChưa kết luận

Chưa thể kết luận báo giá B tốt hơn khi chưa đối chiếu đầy đủ 12 tiêu chí.

Câu hỏi thường gặp

Có nên chọn nhà thầu giá thấp nhất?

Chỉ khi đã chuẩn hóa cùng phạm vi, vật tư và xem xét năng lực, tiến độ, bảo hành.

Vì sao cùng nhà hai tầng mà diện tích tính giá khác nhau?

Có thể khác quy ước móng, mái, ban công hoặc hạng mục ngoài gói; cần yêu cầu bảng tính.

Chi phí phát sinh có thể ghi một tỷ lệ cố định?

Nên có dự phòng theo rủi ro, nhưng phát sinh thực phải được xác định, báo giá và phê duyệt.

Nguồn tham khảo

  1. Bộ Xây dựng – Thông tư 36/2026/TT-BXD về phương pháp lập và quản lý chi phí xây dựng
  2. Bộ Xây dựng – Thông tư 37/2026/TT-BXD về định mức, giá vật liệu và nhân công
  3. Viện Kinh tế xây dựng – nguồn công bố giá VLXD Hà Nội
  4. Hà Nội – Quyết định 68/2026/QĐ-UBND về cơ chế công bố giá VLXD
  5. Công bố 03.02/2026/CBGVL-SXD về giá vật liệu quý III Hà Nội (nguồn tra cứu đối chiếu)
  6. Quyết định 2036/QĐ-SXD ngày 26/10/2026 về đơn giá nhân công Hà Nội (bản tra cứu)

Xem tất cả 93 bài hướng dẫn chi phí xây nhà